Is een kind dat zindelijk is “schoolrijp” ?  

Bij velen leeft de idee dat een peuter naar school mag, vanaf de dag dat hij of zij zindelijk is. Zindelijkheid en schoolrijpheid hebben evenwel weinig met elkaar te maken.  Vele scholen eisen wel dat de peuters zindelijk zijn wanneer ze naar school komen.  Dat is te begrijpen.

Het is natuurlijk niet erg dat er een kind in de klas met een luier rondloopt, maar wanneer er verschillende zijn, dan gaat er veel kostbare tijd verloren aan verzorging.

Daarom vragen ook wij uw kind maar naar school te sturen wanneer het echt zindelijk is.

 Wanneer noemen we een kind “schoolrijp” ?

Een pasklaar antwoord hebben wij niet voor de hand.  Elk kind is immers verschillend, elk kind is uniek.  Wij moeten elk kind dan ook individueel bekijken, want elk kind heeft zijn eigen persoonlijkheid.  Al deze kinderen reageren op een andere manier, op hun eigen manier op dezelfde situatie, in dit geval de school.

 

De overgang van thuis, de onthaalmoeder of de kribbe naar school wordt door elk kind anders beleefd.  Het al dan niet schoolrijp zijn, manifesteert zich op verschillende manieren.  Toch zijn er een aantal zaken die elke peuter best in zekere mate verworven heeft, van het moment dat hij of zij naar school gaat

  Veiligheid

Elke peuter moet reeds een aantal basisstappen gezet hebben inzake veiligheid.

In deze context gaat het niet over de veiligheid zoals wij die in het verkeer kennen.  Het gaat om een gevoel van vertrouwen, zich goed en veilig voelen, geborgenheid vinden, zich goed in zijn vel voelen en zo tot rust komen.

Beetje bij beetje leren kinderen zich goed voelen bij ouders in aanwezigheid van vreemden.  Heel wat peuters kunnen het nog niet aan dat mama of papa de aandacht verdeelt.  Wanneer een ouder met een vreemde staat te praten, dan zal het kind snel de aandacht naar zich toe willen trekken. Dit uit zich in het aan de rokken hangen, te zeuren, te wenen, weg te lopen, …

Verder moet een kind zich veilig kunnen voelen bij vreemden, ook wanneer de vertrouwensfiguur (vader, moeder, opvoeder, …) niet in de buurt is.

 

Veel kinderen gaan de dag van vandaag naar de kribbe of naar de onthaalmoeder.  Deze kinderen hebben al vrij snel geleerd zich aan te passen aan vreemde kinderen en volwassenen.  Kinderen kunnen maar vertrouwen hebben in anderen wanneer zij voldoende vertrouwen hebben in zichzelf.  Zonder voldoende zelfvertrouwen zien zij anderen als rivalen.  Er zijn kinderen die zich op het eerste zicht gemakkelijk aanpassen, maar er in feite heel veel moeite mee hebben.  Zij uiten dat alleen weinig opvallend.

  Zelfredzaamheid

Vooraleer een kind naar school komt is een zekere vorm van zelfredzaamheid aangewezen.  Voor het kind is het veel fijner als het niet telkens moet terugvallen op de juf om de jas aan te trekken, om de neus te snuiten of om de schooltal open te maken. Het is belangrijk en niet alleen met het oog op schoolrijpheid, dat ouders hun kinderen niet klein houden, dat kinderen zelf het een en het ander mogen proberen. Dit gaat natuurlijk niet zonder gissen en missen, maar zo leert het kind het best. Uiteraard kost dit veel tijd en geduld, maar het is tijd besteden om achteraf  veel tijd te sparen.  Hoe meer zelfredzaam de kinderen zijn, hoe meer tijd de kleuterleidster kan besteden aan activiteiten waar de kleuters veel meer aan hebben.

 Sociale vaardigheden

Peuters die plots in een grote groep leeftijdsgenootjes terechtkomen, voelen zich soms opgeslorpt door de massa.  Ze weten geen houding aan te nemen tegenover de anderen en kruipen in hun schelp.

Wanneer kinderen te vroeg in een klas terechtkomen, bestaat het gevaar dat ze andere kinderen beschouwen als een obstakel.  Dergelijke houding werkt belemmerend voor de gezonde sociale ont-

plooiing.  Het is voor elke peuter dan ook een hele opgave om zich te handhaven en voor zichzelf op te komen in een grote groep.

Een peuter leeft hier en nu.  Zij kunnen zich dan ook niet voorstellen dat een begeerd stuk speelgoed, waar op dat moment een ander kind mee speelt, straks voor hen vrijkomt.  Het begrip ‘om beurt’ is voor hen onbestaande.

Nochtans krijgen kinderen sociale vaardigheden alleen maar onder de knie door ze te oefenen.  Op dat vlak zijn kinderen die naar de kribbe of naar de onthaalmoeder gaan meestal bevoordeeld tegenover kinderen die thuis opgevoed worden en wiens sociaal contact zich meestal beperkt tot de veilige en beschermende omgeving van ouders en grootouders.  Een regelmatig bezoek aan een speeltuin of een andere plaats waar leeftijdsgenootjes aanwezig zijn, kan hiervoor dikwijls de oplossing bieden.

Afscheid nemen

Afscheid nemen is moeilijk, volwassenen ervaren dit regelmatig.  Voor peuters is dit een nog zwaardere opgave, aangezien zij weinig tijdsbesef hebben.  Woorden zoals “straks, seffens, subiet, …” hebben voor uw peuter geen betekenis.  Door hun beperkt voorstellingsvermogen is wat weg is, ook daadwerkelijk weg.  Zij kunnen zich niet voorstellen dat mama terugkomt.

Belangrijk is het koppelen van positieve ervaringen aan het afscheid nemen.  Allerhande spelletjes en situaties kunnen hiertoe bijdragen.  Denk bijvoorbeeld aan het “kiekeboe-spel”. Ook dagelijkse bezigheden thuis bieden kinderen de mogelijkheid om te oefenen in het afscheid nemen.  Het kind moet telkens ervaren : “Ah, daar is mama / papa weer.  Zij / Hij komt steeds terug.”

Nood aan leeftijdsgenootjes

Soms is een peuter van twee en half echt uitgespeeld.  Hij begint zich te vervelen en hij is op alle speelgoed uitgekeken.  Niets kan hem nog boeien en hij komt niet meer tot intens spel.  Hij eist de volwassenen in zijn omgeving de hele dag op als speelkameraad.  Kortom, hij heeft nood aan leeftijdsgenootjes.  Dit is meestal een goed moment om naar de peuterklas te stappen.